SPRAWOZDANIE USTĘPUJĄCEGO ZARZĄDU SEKCJI KARDIO-TORAKOANESTEZJI POLSKIEGO TOWARZYSTWA ANESTEZJOLOGII I INTENSYWNEJ TERAPII Z PRZEBIEGU KADENCJI 1999-2002

 
WSTĘP
      Niniejszy dokument jest sprawozdaniem z zakończonej, 3-letniej kadencji Zarządu Sekcji Kardio-Torakoanestezji PTAiIT. Podczas trwania tej kadencji nastąpiło wiele istotnych dla rozwoju Sekcji zmian.
      Podczas poprzedniego Krajowego Zjazdu Polskiego Towarzystwa Anestezjologii i Intensywnej Terapii w Łodzi, na stanowisko Prezesa Sekcji został wybrany dr hab. n. med. Piotr Knapik. Zastępcą Prezesa Sekcji został dr n.med. Dariusz Szurlej (Katowice), Sekretarzem Sekcji - dr Paweł Nadziakiewicz (Zabrze), a Skarbnikiem - dr n.med.Andrzej Bończyk (Katowice). Oprócz wymienionych osób w skład Zarządu sekcji wszedł również prof.dr hab.n.med. Janusz Andres, który objął funkcję Country Representative przy EACTA (European Association of Cardiothoracic Anaesthetists).
      Zarząd Sekcji postawił sobie następujące cele:
  • integrację naszego środowiska,
  • włączenie do naszych struktur anestezjologów specjalizujących się w torakoanestezji,
  • intensyfikację działalności naukowej członków Sekcji,
  • intensyfikację współpracy Sekcji z zagranicą.
  •       Sposób, w jaki powyższe cele zostały zrealizowane, zostanie omówiony w dalszej części niniejszego sprawozdania.

     
    INTEGRACJA NASZEGO ŚRODOWISKA

          Dalsza integracja naszego środowiska była kontynuacją procesu, którego realizację rozpoczął poprzedni Prezes Sekcji, dr n.med. Grzegorz Gallert. Nie było to zadanie łatwe. Anestezjolodzy współpracujący z kardiochirurgią pracują w 20 różnych ośrodkach, są zorganizowani w rozmaity sposób, różna jest też ich podległość organizacyjna i merytoryczna. Pierwszym etapem naszych działań była więc aktualizacja bazy danych, dotyczących wszystkich członków Sekcji. W następnej kolejności powstał statut Sekcji, a później obszerna strona internetowa, która funkcjonuje obecnie jako link na stronie www. Polskiego Towarzystwa Anestezjologii i Intensywnej Terapii.
          Najważniejszą formą integracji naszego środowiska są coroczne Sympozja, będące formą bezpośrednich spotkań członków Sekcji. Podczas trwania obecnej kadencji Zarządu zorganizowano 3 takie spotkania - w Krakowie (2000), Szczyrku (2001) i Ustroniu (2002). W pierwszym z tych spotkań wzięło udział tylko około 60 uczestników, później jednak liczba uczestników zaczęła szybko rosnąć. Spotkanie w Szczyrku zgromadziło już 95 uczestników, a na ostatnim spotkaniu w Ustroniu było już obecnych 130 uczestników.
          Ważną częścią działalności integracyjnej Sekcji jest ułatwienie wymiany poglądów pomiędzy ośrodkami i próba ustalenia standardów postępowania dotyczących różnych istotnych zagadnień. Służą temu doroczne dyskusje okrągłego stołu. Dyskutowano już na temat: postępowania w zespole uogólnionej odpowiedzi zapalnej po zastosowaniu krążenia pozaustrojowego (Kraków 2000), sedacji i analgezji po zabiegach kardiochirurgicznych (Szczyrk 2001) i zaburzeń krzepnięcia po zabiegach kardiochirurgicznych (Ustroń 2002), a przebieg tych dyskusji został zarejestrowany w formie autoryzowanych zapisów w materiałach zjazdowych. Oczywiście podczas każdego Sympozjum Sekcji dochodzi przede wszystkim do szerokiej nieformalnej wymiany poglądów, a przedstawiciele poszczególnych ośrodków nawiązują liczne kontakty, które mogą być później wykorzystane w przyszłości.

     
    WŁĄCZENIE TORAKOANESTEZJI DO STRUKTUR SEKCJI


          Nowy Zarząd Sekcji od samego początku swej działalności dążył do jak najszybszego włączenia do naszych struktur anestezjologów, specjalizujących się w znieczuleniach i opiece pooperacyjnej w torakochirurgii. Przyjęliśmy - wzorem krajów zachodnich - że te dwie podspecjalności (kardio- i torakoanestezję) łączy wiele wspólnych problemów, które wynikają nie tylko z tego że w obu przypadkach zachodzi konieczność znieczulenia chorego poddanego zabiegowi z otwarciem klatki piersiowej. W krajach zachodnich anestezjolodzy którzy wyspecjalizowali się w prowadzeniu znieczuleń do operacji kardiochirurgicznych i torakochirurgicznych czytają zwykle tę samą literaturę fachową, jeżdżą na wspólne sympozja i kongresy, a także są członkami wspólnych towarzystw naukowych.       W Sympozjum Sekcji w Krakowie uczestniczyli jeszcze tylko anestezjolodzy z oddziałów kardiochirurgicznych. Sytuacja ta zmieniła się w 2001 roku, kiedy to w naszym spotkaniu wzięli po raz pierwszy czynny udział anestezjolodzy reprezentujący ośrodki torakochirurgiczne. Ukoronowaniem tych działań było tegoroczne, VI Sympozjum Sekcji Kardioanestezji w Ustroniu, podczas którego doszło do zmiany jej nazwy na Sekcję Kardio-Torakoanestezji PTAiIT.
          Obecnie anestezjolodzy pracujący w ośrodkach torakochirurgicznych stanowią około 20% składu osobowego Sekcji, a około 15% prac zgłoszonych na tegoroczne Sympozjum w Ustroniu dotyczyło zagadnień związanych ze znieczuleniem i opieką pooperacyjną w torakochirurgii.

     
    INTENSYFIKACJA DZIAŁALNOŚCI NAUKOWEJ


          Intensyfikacja działalności naukowej jest przedmiotem szczególnej satysfakcji dla ustępującego Zarządu Sekcji. Podczas Sympozjum w Krakowie w 2000 roku nie prezentowano jeszcze żadnych doniesień zjazdowych, ale już w następnym roku w tej kwestii nastąpił zasadniczy zwrot. Na Sympozjum w Szczyrku w 2001 r. członkowie Sekcji zaprezentowali 23 prace, a połowa z tych prac została później rozwinięta do formy pełnej pracy oryginalnej. Na tegorocznym Sympozjum Sekcji w Ustroniu liczba ta została podwojona - członkowie Sekcji przysłali 45 prac, z których 20 rozwinięto do formy pełnej publikacji naukowej.
          Taka intensyfikacja działalności naukowej członków Sekcji stworzyła pewne problemy organizacyjne. Już w 2001 roku Zarząd Sekcji uznał, że nadszedł czas, aby materiały naukowe z dorocznych sympozjów Sekcji były wydawane w formie suplementu do czasopisma "Anestezjologia i Intensywna Terapia" i tym samym udostępnione całemu środowisku anestezjologicznemu w kraju. Pierwszy taki suplement ukazał się w 2001 roku i zawierał streszczenia 23 prac i 7 wykładów, oraz wykłady z kursu w zakresie echokardiografii przezprzełykowej, który odbył się w Śląskim Centrum Chorób Serca w Zabrzu przed rozpoczęciem Sympozjum. Wielu naszych Kolegów zdecydowało się później opublikować wygłoszone doniesienia w formie pełnej pracy recenzowanej. Prace te - dzięki uprzejmości Redakcji - udało się jeszcze wszystkie umieścić w jednym "regularnym" numerze czasopisma wraz z artykułem redakcyjnym (2 numer z 2002 roku). Podczas VI Sympozjum w Ustroniu zaprezentowano jednak dwukrotnie więcej doniesień (45), z których aż połowa została rozwinięta do formy pełnej pracy. W tej sytuacji Redakcja "Anestezjologii..." wydała zgodę na wydawanie dodatkowego numeru czasopisma, poświęconego wyłącznie problemom kardio- i torakoanestezji ("cardiothoracic edition"). Pierwszy taki numer ukaże się w październiku br. Będzie on zawierał prace, które są recenzowane w normalnym trybie, a więc nie mają charakteru prac zjazdowych tylko pełnych publikacji. Tego typu model mamy nadzieję utrzymać w przyszłości.
          Z dużą satysfakcją należy też odnotować fakt, iż wydanie pierwszego regularnego "kardio-torakoanestezjologicznego" numeru naszego czasopisma nastąpi krótko po tym, kiedy pod redakcją prof. Janusza Andresa i dr Marcina Wąsowicza powstał właśnie pierwszy w kraju podręcznik anestezjologii i intensywnej terapii w chirurgii serca i naczyń.

     
    INTENSYFIKACJA WSPÓŁPRACY SEKCJI Z ZAGRANICĄ


          Zarząd Sekcji przywiązywał podczas swojej kadencji dużą wagę do współpracy z przedstawicielami zagranicznych towarzystw naukowych. Nawiązaliśmy ścisłe kontakty z podobnymi organizacjami, działającymi w Europie (EACTA - European Association of Cardiothoracic Anaesthesiologists), oraz w Stanach Zjednoczonych (SCA - Society of Cardiovascular Anaesthesiologists). Organizacje te objęły monitoringiem i wysłały swych przedstawicieli na Sympozja Sekcji: w 2000 roku (SCA), oraz w 2001 i 2002 roku (EACTA). Wykłady gości zagranicznych pojawiły się na wszystkich spotkaniach Sekcji, a dzięki tłumaczeniu symultanicznemu goście wzięli też czynny udział we wszystkich dyskusjach okrągłego stołu, wnosząc wiele cennych uwag. Stałym gościem na naszych Sympozjach był dr Ray Latimer z Wielkiej Brytanii, jeden z założycieli organizacji EACTA, człowiek cieszący się największym chyba autorytetem w naszej specjalności w Europie.
          Poruszając temat współpracy Sekcji z zagranicą należy dodać, że w 2001 roku Zarząd Sekcji zorganizował dwudniowe szkolenie z zakresu podstaw śródoperacyjnej echokardiografii przezprzełykowej dla anestezjologów, które odbyło się w Śląskim Centrum Chorób Serca w Zabrzu. Szkolenie to poprowadził wybitny specjalista w tej dziedzinie, wykładowca Royal College of Anaesthesia z Wielkiej Brytanii, dr Justiaan Swanevelder, przy współpracy kardiologów ze Śląskiego Centrum.
          Sekcja nawiązała też bliskie, przyjacielskie kontakty z kardioanestezjologami z terenu Czech i Słowacji. Prezes Sekcji, dr hab. Piotr Knapik był dwukrotnie gościem honorowym dorocznego kongresu anestezjologów czeskich w Pardubicach (2001 i 2002 r.). W tym roku mieliśmy też przyjemność gościć dużą grupę naszych Kolegów z Czech na VI Sympozjum naszej Sekcji w Ustroniu. Mamy ze sobą wiele wspólnego, ponieważ nie tylko nie dzieli nas bariera językowa, ale okazuje się że przeżywamy bardzo podobne trudności i problemy, typowe dla krajów przechodzących trudny okres transformacji ustrojowej.
          Liczba członków naszej Sekcji będących jednocześnie członkami EACTA stale rośnie, a prace z Polski pojawiają się coraz częściej na corocznych kongresach tego Towarzystwa. Czynimy starania, które prawdopodobnie doprowadzą wkrótce do zorganizowania jednego z kolejnych Kongresów EACTA na terenie Polski.